نظام سیاسی کشور سلطنتنشین عمان بهصورت سلطنت مطلقه موروثی اداره میشود، که در آن سلطان در رأس تمام قوا قرار دارد و اختیارات کامل در زمینههای سیاسی، نظامی، اجرایی، قانونگذاری و قضایی را داراست. این نظام مبتنی بر سنتهای پادشاهی عربی و اسلام میانهرو است که در قالب «نظام اساسی دولت» (قانون اساسی عمان) نخستینبار در سال ۱۹۹۶ میلادی تنظیم و در سالهای بعد، بهویژه در ۲۰۱۱ و ۲۰۲۱ اصلاحاتی در آن اعمال شد. سلطان عمان، که هم رئیس کشور و هم رئیس دولت است، تمام مقامات ارشد اجرایی، نظامی، قضایی و دیپلماتیک را منصوب میکند و مسئول تعیین سیاستهای کلی کشور در امور داخلی و خارجی است. سلطان هیثم بن طارق آل سعید، که از سال ۲۰۲۰ به سلطنت رسیده، دومین پادشاه در تاریخ معاصر عمان پس از سلطان قابوس بن سعید بهشمار میرود. او در پی اصلاحات اقتصادی و نوسازی ساختار حکمرانی کشور است، اما چارچوب کلی سلطنت مطلقه همچنان حفظ شده است. در حوزه اجرایی، شورای وزیران (کابینه دولت) زیر نظر مستقیم سلطان فعالیت میکند و وظیفه اجرای سیاستهای کشور را بر عهده دارد. وزرا و معاونان آنان توسط سلطان منصوب میشوند و در برابر او پاسخگو هستند. این شورا در واقع بازوی اجرایی حاکم است و در برنامهریزی، توسعه و مدیریت دستگاههای دولتی نقش دارد. در بخش قانونگذاری، ساختاری به نام مجلس عمان وجود دارد که از دو بخش تشکیل شده است: ۱. مجلس الشورى (شورای مشورت) که اعضای آن با رأی مستقیم مردم برای دورهای چهار ساله انتخاب میشوند. ۲. مجلس الدولة (شورای دولت) که اعضای آن را سلطان از میان نخبگان و چهرههای برجسته کشور منصوب میکند. مجلس عمان دارای نقش مشورتی است و صلاحیت بررسی و پیشنهاد قوانین را دارد، اما تصویب نهایی قوانین تنها با دستور سلطان امکانپذیر است. فعالیت احزاب سیاسی در عمان ممنوع است و انتخابات مجلس الشورى بدون وابستگی حزبی برگزار میشود؛ کاندیداها به صورت مستقل رقابت میکنند. قوه قضاییه در عمان نیز تحت نظارت سلطان عمل میکند. اگرچه قانون اساسی استقلال این قوه را تضمین کرده است، اما در عمل ساختار قضایی تحت نفوذ قدرت مرکزی قرار دارد. دادگاههای عمان در سه سطح فعالیت میکنند: دادگاههای بدوی، دادگاههای استیناف و دیوان عالی. احکام قضایی بر پایه ترکیبی از شریعت اسلامی (با تمرکز بر فقه اباضی)، قوانین مدنی و احکام سلطنتی صادر میشوند. از نظر ساختار اداری، کشور به ۱۱ استان (محافظه) تقسیم شده که هر یک توسط فرمانداری اداره میشود. فرمانداران یا «والیان» توسط سلطان منصوب میشوند و نماینده دولت مرکزی در منطقه خود هستند. حکومت محلی نقش اجرایی در سطح منطقهای دارد، اما تصمیمگیریهای کلان همچنان در سطح مرکزی انجام میگیرد. در مجموع، نظام سیاسی عمان بر اصل تمرکز قدرت در دستان سلطان استوار است و اگرچه برخی ساختارهای مشورتی و انتخاباتی در آن وجود دارد، اما تصمیمگیری نهایی در تمامی سطوح سیاسی و اداری با سلطان است. این نظام تلاش کرده است با حفظ سنتها، اصلاحات تدریجی را در قالب ثبات سیاسی، توسعه اقتصادی و مدرنسازی حکمرانی دنبال کند، اما همچنان بر مبنای ساختار سلطنت مطلقه اداره میشود.
۱۰:۴۰ بعدازظهر
